Ventilatie in liften veroorzaakt turbulentie

Vanmorgen zag ik dat er gisteren 23 september 2020 in de media aandacht is geweest voor een onderzoek door de UVA inzake ventilatie in liften. Er is een persbericht uitgegaan vanuit de UVA op 23 september over een onderzoek en dat er is gepubliceerd over ziekenhuis liften op het platform van Indoor Air op 23 september. Op dezelfde dag gisteren was er ook direct een uitzending van EenVandaag waarin een interview bij een liftproducent werd gedaan. Dat ging over het feit dat die producent een speciale ventilator met ionisator heeft ‘ontwikkeld’. De kosten om zo’n ventilator toe te passen zijn tussen de € 5.000,- en € 7.000,- per lift.

Via meerdere kanten kregen we bij ons bureau de vragen wat onze klanten, lifteigenaren met deze informatie moeten doen. We worden vaker gevraagd om over beleidsmatige keuzes te adviseren. Dit is iets waar ik me al sinds het bestaan van het bureau Péron Liftadvies mee bezig houdt. Hoe kan je als lifteigenaar nu weten wat je moet doen als branches van alles aan angstaanjagende informatie de wereld in sturen? Al dan niet gestuurd of beïnvloed door de media of wetgeving.

In eerste instantie begint het bij mij met boerenverstand aan te zetten, in de helikopter te stappen en te kijken waar alle informatie vandaan komt. De gelijktijdigheid van de informatie die op één dag samenkomt kan opmerkelijk worden genoemd. Dat geeft me te denken.

Een van de andere eerste gedachte die bij mij boven komt is dat de gedrevenheid van de grote multinationals die er de laatste tijd zo mee bezig zijn, groot is. De Big Five zoals die door EenVandaag worden genoemd in het online artikel over de uitzending, zouden de aanwezige 100.000 liften in Nederland onderhouden. Dit is niet juist. Zij doen dit hooguit voor zo’n tachtig procent en waarschijnlijk nog wel minder. Ik heb de harde cijfers hierover niet paraat. De rest wordt door een heel aantal andere goede en ook enkele iets minder goede onderhoudsbedrijven onderhouden. En van die 100.000 liften zijn een deel voorzien van ventilatoren die al voor luchtverversing in de cabine zorgen. Het onderzoek van de UVA richtte zich op liften in ziekenhuizen. In het gepubliceerde onderzoek op het Engelstalige platform ISIAQ, the International Society of Indoor Air Quality and Climate wordt dat iets duidelijker. Het gaat over de norm hoe vaak de luchtinhoud van een ziekenhuislift ververst zou moeten worden omdat dit gerelateerd wordt aan andere ruimten in ziekenhuizen. Ook het toepassen van filters in die ventilatoren zijn daar wellicht van groter belang dan in woongebouwen.

Het onderzoek van UVA

Bij het lezen van het persbericht van het onderzoek, dat bij slechts enkele liften heeft plaatsgevonden, rijzen direct talloze vragen. Er wordt in beperkte mate omschreven hoe men het onderzoek heeft gedaan. De uitzending in EenVandaag gaf daarbij nog meer te denken. Dat een natuurkundige adviseert over gezondheidsmaatregelen die dan eigenlijk in alle liften zouden moeten worden doorgevoerd is bijzonder. Dit is mij te kort door de bocht. Het roept voor mij veel vragen op. Die ik wel durf te benoemen zonder bang te zijn dat ik kant kies of polariseer wat de laatste tijd nogal normaal schijnt te zijn. Dat je ergens voor of tegen moet zijn. Ik wil niet zomaar ergens voor of tegen zijn. Ik kies graag mijn eigen weg. Op alle onderstaande vragen zou ik graag een antwoord hebben geformuleerd om een goed advies te kunnen geven aan onze klanten. Dat zal niet lukken maar ik zal toch een advies ‘moeten’ geven. Dat staat onderaan. Het is tot stand gekomen door eerste deze vragen te stellen:

Simulatie test

  • Zijn de omstandigheden als met normaal gebruik gesimuleerd of is er in de gebruikspraktijk getest met in- en uitstappende gebruikers?
  • Zijn de liften in de test in het betreffende gebouw, een ziekenhuis wel relevant voor die 100.000 liften?
  • Hoe zijn de klimatologische omstandigheden die in de ruimten voor de liften en de ventilatiesystemen in de liftschachten uitgevoerd?
  • Zijn er gangen voor de lift die niet zijn verbonden met de open buitenlucht?
  • Of zijn er voorportalen van de lift via open verbindingen van de verdiepingen ontsloten zoals in vele woongebouwen van meer dan 25 jaar oud?

Mechanische ventilatie in liften

  • Is er naast de ventilatieopeningen van de mechanische ventilator ook een goede luchtaanvoer of – afvoer in de cabines?
  • Zijn er aanvoer- en afvoergaten in die cabine boven of onderin gesitueerd?
  • Zijn er per abuis met een vervanging van een liftinterieur ventilatiegaten dichtgemaakt zodat er geen luchtstroming ontstaat zodra de lift in de beweging is gekomen?
  • Moet een ventilator nu blazen of zuigen?
  • Is de ventilator dan juist bedoeld voor als de lift stil staat met gesloten deuren?
  • Hoeveel luchtverplaatsing vindt er plaats in de liftcabine zodra de deuren open gaan en er mensen in of uitstappen?

UVA adviseert over gezondheid

  • Is het advies dat de UVA dan geeft überhaupt wel van toepassing voor alle liften in Nederland?
  • Of is het advies dat de UVA doet alleen voor het onderzoek gerelateerde liften van toepassing?
  • Waarom kiest het RIVM er voor om hierover geen advies uit te brengen?
  • Zijn de hoeveelheid partikels in de gesimuleerde hoest aerosolen van dusdanige hoeveelheid dat er een aanmerkelijke kans op een besmetting tot gevolg kan hebben, alsof het een echt hoestende persoon is?
  • Is er vastgesteld dat als iemand die hoest het daadwerkelijke Covid-19 virus uitademt en het overdraagbaar is en iemand anders daarmee daadwerkelijk kan besmetten?
  • Hoeveel mensen hoesten er normaliter na de zomer en hebben een gewone verkoudheidsvirus waarvan men bang is dat het toch Covid19 kan zijn?
  • Hoeveel mensen zijn er daadwerkelijk besmettelijk op basis van een medische test? En dan niet een oorzakelijk vermoeden?

Geschikte mondkapjes dragen in de lift is misschien ook wel discutabel. Dat advies is niet van het RIVM of overheid dus de waarde daarvan zie ik nog niet als relevant.

Kortom het is een onderzoek dat naar mijn idee zeker niet voor iedere situatie voor lifteigenaren van dusdanige waarde kan worden beschouwd. Het is daarom niet logisch dat je dan maar klakkeloos gaat investeren in speciale nieuwe extra ventilatiesystemen. Het zou wel een mooie omzetgenerator zijn als iedere lifteigenaar een ventilator van  € 5.000,- tot € 7.000,- zou willen hebben. Toch? Reken even mee, € 5.000,- per lift en aangenomen dat eigenaren die interesse krijgen van hooguit 50.000 liften overgaan tot aanschaf is € 250 miljoen. En dan heb ik het nu alleen maar over Nederland. Dat zou nog eens een mooie impuls zijn voor de economie van de liftindustrie. Een deel van de industrie heeft die omzet nu misschien nodig maar een groot deel zit er niet op te wachten. Vele bedrijven hebben nu al een lange levertijd voor het uitvoeren van reparaties en renovaties. Dat houdt in dat als het al zinvol zou zijn en men zou willen investeren er al gauw een levertijd ontstaat van zo’n 16 tot 20 weken? Dan weet ik nog niet eens of die ventilatoren überhaupt wel met dergelijke aantallen leverbaar zijn. Dan is het februari 2021 en dan zijn we met die maatregel mogelijk al sowieso te laat. Daar hebben we op de korte termijn dus eigenlijk al niets aan.

Waarom dan nu zo’n drukte maken om extra ventilatie in de liften aan te brengen? Nu niet doen zou ik zeggen. Volg boerenverstand en RIVM richtlijnen. In treinen en ander OV voorzieningen zijn mondkapjes aangeraden cq. verplicht. Als je ervan uit zou kunnen gaan dat het gebruik daadwerkelijk invloed zou hebben op de overdraagbaarheid van het Covid-19 virus, dan zouden mensen zelf kunnen overwegen om mondkapjes te dragen in de lift.

Wellicht kunnen ze het onderzoek bij de UVA nog eens overdoen en dan dit met het gebruik van mondkapjes testen of iemand wel of niet die partikels via aerosolen binnenkrijgt. Dat zou voor de korte termijn interessant zijn.

Verder is mijn advies om gezond te blijven denken en niet direct bij het eerste beste publicatie van een onderzoek direct maatregelen in de vorm van investeringen te doen. We willen als individu graag een pilletje of een prikje ergens voor in de hoop dat je dan niet ziek wordt. Dat lijkt met alle andere materialistische dingen ook. Als we ergens een apparaatje op de lift zetten dan komt daar zoveel verbetering van dat de wereld er gezonder van wordt. Dat zou mooi zijn. Toch? Ik ben niet zo van die pleisterplakkerij. Ik hou van innovatie en verbeteringen die daadwerkelijk bijdragen aan verbeteringen. Vele innovaties blijken momenteel te worden verkocht met claims van resultaten die niet haalbaar zijn. Onjuiste argumenten gebruiken om mensen zover te krijgen dat men het maar koopt voor het goede gevoel zonder dat het resultaat gehaald gaat worden noem ik misleiden. Als we het massaal doen of accepteren noem ik dat MVO. Maatschappelijk Verantwoord Oplichten. Ken je mijn boek: MVO – Maatschappelijk Verantwoord Opgelicht? De boodschap daarin past goed in de huidige tijd.

Overwegingen om over te nemen:

  • Een goede ventilatie in het gebouw is altijd gezonder, dat wil zeggen met name in nieuwe energiezuinige gebouwen misschien vaker de trap gebruiken dan de lift in de huidige tijd.
  • Als een lift parkeert omdat er nergens een oproep is een ‘deur open’ tijd iets langer programmeren dan gebruikelijk.
  • Een grote ventilator op een verdieping zetten die bij het openen van een liftdeur direct de lucht in de lift vervangt en gebruikers wijzen op eigen verantwoordelijkheid.
  • Geen deuren blokkeren om de deuren open te houden.
    • Vanuit liften normen en Bouwbesluit eisen is het parkeren met deuren open al niet toegestaan. Brandwerendheid van deuren die onderdeel vormen van veilige compartimentering met vluchtwegen en dergelijke vormen een groter risico.
    • Bij hydraulische liften is parkeren met open deuren per definitie niet toegestaan. De lift kan vrij makkelijk langzaam wegzakken en als er tegelijkertijd een storing ontstaat pompt het systeem niet automatisch meer bij. Dit geeft grotere kans op ernstige ongevallen.
    • Normtechnisch zou het mogen met oude liften van ongeveer voor 1992. Echter wanneer die liften, en dat zijn er heel veel, inmiddels zijn uitgerust met een traploze snelheidsgeregelde motor kleven daar ook de nodige risico’s aan.

Resume, een heel lang verhaal over wat nu te doen met die ophef veroorzakende media-aandacht van partijen?

  1. Navragen of de deur open tijd bij parkeren eenvoudig bij de eerstvolgende onderhoudsbeurt langer ingesteld kan worden met de software van de lift.
  2. Gebruikers attent maken dat wanneer men in de lift stapt en men overtuigd is dat een mondkapje dragen effectief zou zijn ter voorkoming van besmetting dat men deze draagt bij het gebruik van de lift.
  3. Gebruikers attent maken dat als men verkouden is en een vermoeden heeft vanwege positieve PCR test besmettelijk te zijn dan gelieve de trap te gebruiken.

Dit moest me toch van het hart. Ook omdat er in liftenland geen goed ander onafhankelijk platform van informatie is voel ik me zo nu en dan genoodzaakt om mijn visie hier te schrijven. Bij deze.

Nog vragen? Over iets anders? Bel direct 0252-225455 of stuur een e-mail naar info@peron.nl

Met vriendelijke groet.

Péron van Stralen

Aandacht maakt alles mooier?

Aandacht en actie

Graag wil ik onder de aandacht brengen dat we bij Péron Liftadvies ook doorontwikkelen. In november 2018 hebben we ons team uitgebreid met een senior Project- en Accountmanager, Jean-Paul van den Bosch. Hij heeft een jarenlange ervaring in de liftenwereld. Als adviseur voor grotere projecten en uitdagende projecten is hij het meest in zijn element. Zie voor de leden van ons team ook de pagina: team PERON Liftadvies. Door de samenstelling van ons team maakt het makkelijker om specifieke kennis en diensten te bieden die je als vastgoedeigenaar of – beheerder het makkelijker maakt. Dus niet iedere keer opnieuw het wiel uitvinden terwijl er hele treinen rijden waar je gebruik van kunt maken en je tijd nuttig kan besteden aan die zaken die er toe doen. Aandacht is goed, actie leidt tot mooier. De mooiste dingen ontstaan door actie te nemen. Wachten vandaag de dag kan veel ongemak met zich mee brengen. Lees verderop meer daarover.

Eerder in de zomer van 2018 heeft Eric Belderok ons team met groot enthousiasme versterkt. Met zijn achtergrond vanuit de lifttechniek op hoog niveau weet hij de mogelijkheden te benaderen van vraagstukken die voor velen hoofdbrekens bezorgen. Zijn vastberadenheid om niet te stoppen voordat het weer werkt, dat kan een installatie zijn en zeker ook een proces, levert resultaat voor onze klanten. We ontwikkelen onder meer diensten specifiek voor lifteigenaren. Waaronder we nog aan het inventariseren zijn of L-EPA (Lift-Energie-Prestatie-Advies) voldoende belangstelling heeft. Ook specifieke gerichte trainingen hoe om te gaan met opsluitingen en procedures hoe te handelen voor eigenaren.

Wist je dat we in afgelopen jaren onderstaande diensten leverden aan tevreden klanten zoals woningcorporaties, onderwijsinstellingen, zorginstellingen, vastgoed-eigenaren en bijna 200 VvE’s ? Te weten:

Bestaande installaties

  • Conditiemetingen en meerjarenonderhoudsbudgetplannen door de ogen van degene die moet betalen, dus op basis van beleid van de eigenaar.
  • Project- en keuzeplannen met uitwerkingen van scenario’s met voor- en nadelen in (veiligheid)technisch, praktisch en economisch opzicht.
  • Aanbestedingen van onderhoudscontracten op basis van het door ons voortdurende doorontwikkelde LiMaBase Optimal Exploitation TCO model of de eenvoudigere versies voor kleinere organisaties. Ofwel voor >200 installaties tot 1 installatie.
  • Aanbestedingen van vele projecten voor planmatig onderhoud aan liften waarmee de levensduur van de lift significant verlengd wordt. Duurzaamheid is sleutelbegrip.
  • Rijcomfortmeting voor liften, roltrappen voor oorzaak-onderzoek van trillingen en geluid met behulp van “LiftPC® mobile Diagnose” volgens NEN-ISO 18738-1:2012 apparatuur. Een must bij liften met meer dan 10 stopplaatsen en hogere snelheden, bij nieuwbouw en bestaande bouw

Nieuwbouw of totale vervanging

  • Begeleiding van nieuwbouwtrajecten van VO-fase, DO-fase tot uitvoeringsopleveringen. Op basis van simulatie software Elevate® is een zinvolle capaciteitsberekening grondslag voor het bepalen van aantallen, afmetingen en snelheden van liften. Maatvoeringen worden vaak te klein gemaakt zodat er maar één leverancier een lift kan leveren. Dat heeft sterke invloed op de totale kosten gedurende de levensduur van de lift. Het begeleiden van dergelijke trajecten voorkomt klakkeloos kopen van een lift uit een folder. Het gebouwontwerp moet in de VO-fase worden getoetst in relatie tot verkeersstromen en materiaalkeuzes waardoor niet duurzame oplossingen worden voorkomen.
  • Projectmanagement bij aanbouwprojecten. Nieuwe liften tegen bestaande gebouwen is een grote uitdaging. Het proces voor de beheersbaarheid van dergelijke projecten wordt vaak onderschat met grote financiële risico’s. Dit geldt ook voor totale vervangingen van bestaande liften in te kleine schachten. Correcte inschatting van werkelijke overall kosten in een Projectplan is onderdeel van trajecten. Beslissingen nemen op basis van volledige investeringsoverzichten is van belang.
  • Projectplanning gevelliften op bestaande en nieuwe gebouwen. Onderzoek naar technische en economische haalbaarheid. Het is een zwaar onderschatte discipline om te onderzoeken wat mogelijk is. Het kost vaak moeite om de juiste informatie te vergaren waar we bedreven in zijn geraakt.
  • Begeleiding constructeur, tekenwerk en aanvragen omgevingsvergunningen voor de eerder genoemde trajecten.

Beleidsplanning

  • Keuringen van installaties door wie en waarom.
  • Omgevingsfactoren voor veilig gebruik installaties.
  • Gebruik van gevelliften in gebruikersplan.
  • Specifieke instructie bevrijding personen uit liften en gericht organisatie beleidsplan.

Gelijk weten of we jouw vraagstuk kunnen invullen? Neem nu direct actie: Bel Jean-Paul direct op 06-86860788 of stuur een e-mail. Nu actie betekent vroegtijdig de zaken op de rit.

Wachten duurt het langst

Wist je dat er momenteel vele liftbedrijven hun renovaties al inplannen in 2020? Doordat de levertijden vanwege de capaciteit met mankracht oplopen, lopen de risico’s op langduriger uitval van liften ook op. Heb je wel eens afgevraagd wat een stilstaande lift kost voor je organisatie? Wat dat betekent voor een gebruiker die 100 % afhankelijk is van de lift? Laat je niet van de wijs brengen en begin nu direct met het inventariseren van de situatie. Wacht niet zoals velen denken dat als er geen storingen aan de lift zijn dat er geen langdurige stilstand te verwachten valt. Wees voorbereid. Conditiemetingen die standaard uitgaan van een gebrek is gebruikelijk. Dan ben je in liftenland meestal te laat waarbij langere stilstand  geen uitzondering is. We mogen al op meer dan 17 jaar ervaring in het onafhankelijke advies bogen om te zeggen dat we weten waar het om draait en wanneer in te grijpen. Meerjarenplannen (denk daarbij aan Mjob’s, Mjop’s en Dmjob’s) moet je door een echt onafhankelijke partij laten maken.

We werken voortdurend aan verbeteringen en ontwikkelingen. Zo ook hebben we in het afgelopen najaar fors geïnvesteerd in onze basis van de automatisering. Dit brengt meer stabiliteit en betrouwbaarheid van die systemen. Ik zeg nog regelmatig dat automatiseringssystemen nooit af zijn. Dit geldt voor onze systemen maar ook voor de hedendaagse liftbesturingen. We worden steeds vaker geconfronteerd met software vraagstukken met liftstoringen tot gevolg. De kennis op het gebied van liftbesturingen is voor de onderhoudsmensen in het veld een grote uitdaging om bij te houden. Het is zaak om niet klakkeloos naar een andere onderhoudspartij te gaan.

Vroeger was alles makkelijker

Ja, dat klopt wel met een beetje met liftbesturingstechniek. Vroeger hadden we voor een liftbesturing schakelrekken, letterlijk, het schakelde continue als een lift reed en dergelijke. In de moderne besturingen wordt dat steeds minder. Dat houdt in dat de monteurs van vandaag het extra pittig hebben. Weten hoe een print is ontworpen door zoveel verschillende software bouwers die er niet in een eenvoudig schema bijvertellen hoe het werkt is soms een raadspelletje. Het komt dan dus voor dat er monteurs zijn die problemen niet op kunnen lossen. Niet omdat ze dat niet willen of zouden kunnen, nee, omdat de eenvoudige logische informatie hoe schakelingen zijn ontworpen niet of niet eenvoudig beschikbaar zijn. Het is vaak ook veel te druk voor de monteur om het uit te zoeken want er staan nog meer storingen te wachten. Het vooraf kiezen van de juiste materialen is voor de rest van de exploitatieduur van de installatie daarom essentieel geworden.

Voor ons team is deze materie dagelijkse kost. We leren dagelijks bij zodat we ook onze relaties kunnen informeren. In de komende tijd zullen we dat dan ook meer gaan doen.

Ongevallen onderzoek anno 2019

Sinds enkele maanden geleden bekend werd dat er problemen zijn ontdekt bij een liftaandrijving van een ongeval met dodelijke afloop in januari 2017 in Rotterdam is er op de achtergrond volop aandacht voor het analyseren van probleemgevallen bij die liftaandrijvingen. Doordat ik in voorjaar 2018 heb aangedrongen op openbaarmaking van onderzoeksresultaten ben ik inmiddels ook in een overleggroep betrokken. Er is inmiddels gebleken dat er zoals eerder al bekend gemaakt een hoeveelheid aandrijvingen aangetroffen in Europa waarbij de inwendige verbindingen niet aan de hoogste kwaliteitseisen voldoen. De eerste noodzakelijke maatregelen zijn een paar maanden geleden al genomen. Er is nog volop onderzoek gaande naar de oorzaken en de beste definitieve oplossingen. Zodra, naar verwachting eind juni 2019 bekend is welke maatregelen er kunnen worden getroffen zullen we onze visie hierop delen. Het blijft toch wel apart dat de volledige onderzoeksresultaten van het ongeval in Rotterdam nog steeds niet beschikbaar zijn. Zolang er een strafrechtelijk onderzoek loopt zal dit waarschijnlijk ook niet gebeuren. Het belangrijkste is dat met de summiere informatie die wel is gekomen van de overheid er een groter onderzoek op touw is gezet door de verantwoordelijke partijen. Wordt vervolgd.

Geef aandacht op de juiste plaats en tijd en voorkom dat je achter in de rij komt. Bel 0252-544962 of 0252-255455 of stuur een e-mail wanneer je meer wil weten over:

  • Lift Energie Prestatie Advies (L-EPA)
  • Onderhoudscontractstrategie
  • Rij-comfortmetingen
  • Andere vraagstukken

Met vriendelijke groet, Péron van Stralen